توکل با آموختن، تأمل و نیایش پرورش مییابد. آیات کتاب مقدس در زیر، دل را به بازگشت به سرچشمهٔ نیرویش، تقویت ایمان و همراه کردن کارهای روزانه با امید و آرامش اندیشه دعوت میکنند.
آرام بخوانید و به معنای سخن توجه کنید. میتوان چند آیه را برای تأمل روزانه برگزید یا گزیده را به ترتیب خواند. توکل بر خدا با نیکوکاری و کوشش شایسته در زندگی عملی همراه است.
خوشا کسی که خداوند را تکیهگاه خود ساخته و به متکبران و رویآورندگان به دروغ ننگریسته است. بر بزرگان و بر انسانی که توان نجات ندارد تکیه نکنید. دربارهٔ خداوند میگویم: پناهگاه و دژ من، خدای من که بر او توکل دارم. خدای من، بر تو توکل کردهام؛ شرمسار نشوم و دشمنانم بر من شادی نکنند. نزد تو فریاد برآوردند و رهایی یافتند؛ بر تو توکل کردند و شرمنده نشدند. بر ستم تکیه نکنید و به غارت امید پوچ نبندید؛ اگر ثروت افزون شود، دل به آن نسپارید. آنگاه راه خود را ایمن خواهی پیمود و پایت نخواهد لغزید. اگر سپاهی بر من اردو زند، دلم نخواهد ترسید؛ اگر جنگی بر من برخیزد، باز هم توکل خواهم داشت.
خجسته است کسی که بر خداوند توکل کند و خداوند تکیهگاهش باشد. ای مردم، همواره بر او توکل کنید و دلهایتان را در پیشگاهش بریزید؛ خدا پناهگاه ماست. سلاه. تا ابد بر خداوند توکل کنید، زیرا خداوند خدا صخرهٔ جاودان است. بر خداوند توکل کن و نیکی کن؛ در زمین ساکن شو و وفاداری را بپروران. با تمام دلت بر خداوند توکل کن و بر فهم خویش تکیه مکن. در حرمت و خوف خداوند اطمینانی نیرومند است و فرزندانش پناهگاهی خواهند داشت. پدران ما بر تو توکل کردند؛ توکل کردند و تو رهایشان کردی. در آرامش دراز میکشم و میخوابم، زیرا تنها تو ای خداوند مرا ایمن سکونت میدهی. بر خدا توکل کردهام و نمیترسم؛ بشر با من چه میتواند کرد؟ بر خدا توکل کردهام و نمیترسم؛ انسان با من چه میتواند کرد؟ ای خاندان هارون، بر خداوند توکل کنید؛ او یاری و سپر ایشان است. هرکه بر ثروتش تکیه کند فرو میافتد، ولی درستکاران چون برگ سبز میشکفند.
حتی دوست نزدیکم که به او اعتماد داشتم و نانم را میخورد، پاشنهاش را بر ضد من بلند کرد. راه خود را به خداوند بسپار؛ بر او توکل کن و او عمل خواهد کرد.
اینک خدا نجات من است؛ توکل میکنم و نمیترسم، زیرا خداوند خدا قوت و سرود من است و نجات من شده است. بامدادان مهرت را به من بشنوان، زیرا بر تو توکل دارم؛ راهی را که باید بروم به من بنما، زیرا جانم را به سوی تو برمیافرازم. راهی را که باید بروم به من بنما، زیرا جانم را به سوی تو برمیافرازم. آن که با راستی میرود ایمن گام برمیدارد، ولی کجراه آشکار خواهد شد. بنگر آن مرد را که خدا را دژ خود نساخت، بلکه بر فراوانی ثروتش تکیه کرد و در ویرانگری خود نیرومند شد. آیا چون نیروی او بسیار است به او اعتماد میکنی و حاصل رنجت را به او میسپاری؟ آنان که بر دارایی خود تکیه میکنند و به ثروت فراوانشان میبالند. اینک آنان را از همهٔ سرزمینهایی که در خشم و غضب و قهر بزرگم به آنجا راندم گرد میآورم؛ به این مکان بازمیگردانم و ایمن سکونت میدهم.
ایمن خواهی بود، زیرا امیدی هست؛ پیرامونت را مینگری و آسوده میآرامی. آنان را ایمن هدایت کرد و نترسیدند، ولی دریا دشمنانشان را پوشاند. اما تو ای خدا، آنان را به چاه نابودی فرومیبری؛ خونریزان و فریبکاران به نیمهٔ روزهایشان نخواهند رسید، ولی من بر تو توکل میکنم. من چون درخت زیتون سبز در خانهٔ خدایم؛ تا ابد بر مهر خدا توکل دارم. آنان که نامت را میشناسند بر تو توکل خواهند کرد، زیرا ای خداوند جویندگانت را وانگذاشتهای. به آن که سرزنشم میکند پاسخ خواهم داد، زیرا بر کلامت اعتماد دارم. من به مهرت توکل کردهام؛ دلم از نجاتت شاد خواهد شد؛ برای خداوند میسرایم، زیرا به من نیکی کرده است. سرودی نو در دهانم نهاد، ستایش خدایمان؛ بسیاری خواهند دید و حرمت خواهند نهاد و بر خداوند توکل خواهند کرد. در آن ساکن میشوند؛ دیگر نابودی نخواهد بود و اورشلیم ایمن خواهد زیست. دیگر طعمهٔ ملتها نخواهند شد و جانوران زمین آنان را نخواهند خورد؛ ایمن میزیند و کسی هراسانشان نمیکند. با آنان پیمان صلح میبندم و جانوران زیانکار را از زمین دور میکنم؛ در بیابان ایمن ساکن میشوند و در جنگلها میخوابند. قوم من در خانهای آرام، در منزلگاههای ایمن و استراحتگاههای آسوده ساکن خواهد شد. حاصل دادگری صلح خواهد بود و ثمرش آرامش و امنیت همیشگی. یهودا و اسرائیل ایمن میزیستند، هر کس زیر تاک و انجیر خویش. فرایض مرا به جا آورید، احکام مرا نگاه دارید و اجرا کنید تا در زمین ایمن ساکن شوید. شما را از همهٔ دشمنان پیرامونتان آسودگی میبخشد و ایمن خواهید زیست. اسرائیل ایمن و جدا ساکن است؛ چشمهٔ یعقوب در سرزمین غله و شراب نو است و آسمانش نیز شبنم میبارد.
قربانیهای درستکاری پیشکش کنید و بر خداوند توکل کنید. این است شهر شادمان که ایمن میزیست.
ترس از آدمیان دام میگسترد، اما آن که بر خداوند توکل کند در پناه خواهد بود.
پناه بردن به خداوند بهتر از اعتماد به انسان است. پناه بردن به خداوند بهتر از اعتماد به بزرگان است.
ای اسرائیل، بر خداوند توکل کن؛ او یاری و سپر ایشان است. خداوند قوت و سپر من است؛ دلم بر او توکل کرد و یاری یافتم؛ دلم شادمان است و با سرودم سپاسش میگویم. ای حرمتگزاران خداوند، بر او توکل کنید؛ او یاری و سپر ایشان است. روزی که بترسم بر تو توکل میکنم. ذهن استوار را در آرامش کامل نگاه میداری، زیرا بر تو توکل دارد.
خداوند چنین میگوید: نفرین بر کسی که بر انسان تکیه کند، بشر را نیروی خویش سازد و دلش از خداوند روی گرداند. زیرا پادشاه بر خداوند توکل دارد و به مهر خدای متعال استوار میماند. دل ما در او شادی میکند، زیرا به نام مقدسش توکل داریم. زیرا به خدا ایمان نیاوردند و به نجاتش اعتماد نکردند. سازندگانشان و هر که بر آنها اعتماد کند، مانند آنها خواهند شد. زیرا تو امید منی، ای خداوند خدا، تکیهگاه من از جوانی. زیرا بر کمانم تکیه ندارم و شمشیرم مرا نجات نمیدهد.
از داوود. ای خداوند، داد مرا بستان، زیرا با راستی گام برداشتهام؛ بر خداوند توکل دارم و نخواهم لغزید. پس دلم شادمان و جلالم شاد است؛ تنم نیز ایمن خواهد آرمید. دربارهٔ بنیامین گفت: محبوب خداوند نزد او ایمن ساکن خواهد شد؛ تمام روز از او پاسداری میکند و میان شانههایش جای دارد.
هرکه در کار با خرد تأمل کند نیکی خواهد یافت، و خوشا کسی که بر خداوند توکل دارد. از خبر بد نمیترسد؛ دلش استوار و بر خداوند متوکل است. چه کسی از شما خداوند را حرمت مینهد و صدای بندهاش را میشنود؟ آن که در تاریکی راه میرود و نوری ندارد، به نام خداوند توکل کند و بر خدایش تکیه زند.
با کارهای شگفتانگیز دادگرانه پاسخمان میدهی، ای خدای نجات ما، تکیهگاه همهٔ کرانههای زمین و دریاهای دور. آنان که بر بتهای تراشیده تکیه دارند و به پیکرههای ریختهشده میگویند: «شما خدایان مایید»، واپس میروند و سخت شرمنده میشوند.
رنجهای بدکار بسیار است، اما مهر خدا آن را که بر خداوند توکل کند فرا میگیرد. آزمند نزاع برمیانگیزد، ولی آن که بر خداوند توکل کند برخوردار میشود.
جانم را نگاه دار، زیرا وفادارم؛ بندهات را که بر تو توکل دارد نجات ده، ای خدای من. سرود صعودها. آنان که بر خداوند توکل دارند چون کوه صهیوناند که نمیلرزد و تا ابد پایدار است. از آنان که به پوچیهای بیهوده دل میبندند بیزارم، ولی من بر خداوند توکل دارم.
میتوانید درخواستی شخصی به زبان ساده بیفزایید: برای ایمان، توکل، سنجیدگی و نیروی نیکوکاری. نیازی به سخنآرایی نیست؛ اصل نیایش نیت دل است.