حاخام امانوئل شاحر
آیین نیک‌گرداندن خواب
نیک‌گرداندن خواب رسم نیایش در حضور سه دوست است، برای تقویت دل و طلب خیر. خواب گواهی بر آینده نیست؛ این متن برای آرامش و نیایش است، نه پیش‌بینی.
متن نیایش
نخست نیک‌گردانندگان این آیه را به خواب‌بین می‌گویند: «آیا تعبیرها از آنِ خدا نیست؟ برایم بازگویید.»
خواب‌بین سه بار پیاپی می‌گوید: «خوابی نیک دیدم.»
نیک‌گردانندگان سه بار پاسخ می‌دهند:
«خوابی نیک دیدی. خوابت نیک است و نیک باد. خدای مهربان آن را نیک گرداند. هفت بار از آسمان حکم شود که نیک باشد و نیک خواهد بود. نیک است و نیک باد.»
خواب‌بین و نیک‌گردانندگان این را هفت بار می‌گویند. هنگام نیک‌گرداندن، خواب‌بین می‌گوید:
«گناه کردم، کج‌روی کردم و سرپیچی کردم؛ از فرمان‌های ایجابی و نهی‌ها تخطی کردم.»
سپس نیک‌گردانندگان سه آیهٔ دگرگونی، سه آیهٔ رهایی و سه آیهٔ صلح می‌خوانند. خواب‌بین می‌گوید:
«سوگواری‌ام را به رقص بدل کردی؛ جامهٔ ماتمم را گشودی و شادی بر کمرم بستی.»
پاسخ می‌دهند:
«آنگاه دوشیزه در رقص شادی خواهد کرد، جوانان و پیران با هم؛ سوگواری‌شان را به شادمانی بدل می‌کنم، تسلایشان می‌دهم و از اندوهشان به شادی می‌رسانم. خداوند خدایت نخواست به بلعام گوش دهد؛ خداوند خدایت نفرین را برایت به برکت بدل کرد، زیرا خداوند خدایت تو را دوست داشت.»
خواب‌بین می‌گوید: «جانم را از نبردی که بر ضد من بود به صلح رهانید، زیرا بسیاری با من بودند.»
پاسخ می‌دهند:
«مردم به شائول گفتند: آیا یوناتان بمیرد که این رهایی بزرگ را در اسرائیل پدید آورد؟ هرگز! به حیات خداوند،
مویی از سرش به زمین نخواهد افتاد، زیرا امروز با خدا عمل کرد. مردم یوناتان را رهانیدند و او نمرد. رهایی‌یافتگان خداوند بازخواهند گشت و با سرود به صهیون خواهند آمد، با شادی جاودان بر سرهایشان؛ شادمانی و شادی خواهند یافت و اندوه و آه خواهند گریخت.»
خواب‌بین می‌گوید: «آفرینندهٔ میوهٔ لب‌ها: صلح، صلح بر دور و نزدیک، خداوند می‌گوید، و او را شفا خواهم داد.»
پاسخ می‌دهند: «روحی عماسای، رئیس سی تن، را دربرگرفت: از آنِ توییم، داوود، و با توییم، پسر یِسّی. صلح، صلح بر تو و صلح بر یاری‌دهنده‌ات، زیرا خدایت یاریت می‌کند. داوود آنان را پذیرفت و سران گروه ساخت. بگویید: چنین زنده باشی؛ صلح بر تو، صلح بر خانه‌ات و صلح بر همهٔ دارایی‌ات. خداوند به قومش نیرو دهد؛ خداوند قومش را به صلح برکت دهد.»
خواب‌بین سه بار می‌گوید: «خداوندا، آوازه‌ات را شنیدم و ترسیدم.»
پاسخ می‌دهند: «خداوندا، کارت را در میان سال‌ها زنده کن؛ در میان سال‌ها آشکارش ساز؛ در خشم، رحمت را به یاد آور.»
این را سه بار می‌گویند. خواب‌بین سه بار می‌گوید:
«سرود صعودها. چشمانم را به کوه‌ها بلند می‌کنم: یاریم از کجا خواهد آمد؟ یاریم از خداوند است، سازندهٔ آسمان و زمین.»
پاسخ می‌دهند: «نگذارد پایت بلغزد؛ نگهبانت چرت نزند. هان، نگهبان اسرائیل نه چرت می‌زند و نه می‌خوابد. خداوند نگهبان توست؛ خداوند سایهٔ تو در جانب راست توست. روز، آفتاب آزارت ندهد و شب، ماه. خداوند تو را از هر بدی نگه دارد؛ جانت را نگاه دارد. خداوند رفتن و آمدنت را از اکنون تا ابد نگاه دارد.»
این را سه بار می‌گویند.
خواب‌بین سه بار می‌گوید: «راه زندگی را به من می‌شناسانی.»
پاسخ می‌دهند: «نزد روی تو شادی‌ها به کمال است؛ در دست راستت خوشی‌ها تا ابد.»
این را سه بار می‌گویند:
خواب‌بین سه بار می‌گوید: «خداوند با موسی سخن گفت: با هارون و پسرانش بگو: چنین بنی‌اسرائیل را برکت دهید؛ به آنان بگویید:»
نیک‌گردانندگان می‌گویند: «خداوند تو را برکت دهد و نگاه دارد. خداوند رویش را بر تو روشن کند و بر تو لطف آورد. خداوند رویش را به تو برگرداند و به تو صلح دهد. نام مرا بر بنی‌اسرائیل خواهند نهاد و من آنان را برکت خواهم داد.»
این را سه بار به خواب‌بین می‌گویند:
برو، نانت را با شادی بخور و شرابت را با دلی خوش بنوش، زیرا خدا کارهایت را پذیرفته است. صدقه بده. توبه و نیایش و صدقه سختی حکم را برمی‌گردانند. صلح بر ما و همهٔ اسرائیل، آمین. نشانهٔ نیک و بخت نیک برای ما و همهٔ اسرائیل باشد، آمین.
پروردگار جهان، من از آنِ توام و خواب‌هایم از آنِ توست. خوابی دیدم و نمی‌دانم معنایش چیست. خواست تو چنین باد، ای خداوند، خدای من و نیاکانم، که همهٔ خواب‌هایم دربارهٔ من و همهٔ اسرائیل به خیر باشند؛ چه دربارهٔ خودم خواب دیده باشم چه دیگران، یا دیگران دربارهٔ من خواب دیده باشند. اگر نیک‌اند، نیرومند و استوارشان کن و همچون خواب‌های یوسفِ درستکار در من و آنان تحقق یابند. اگر نیازمند درمان‌اند، شفایشان ده، چنان‌که حزقیا پادشاه یهودا از بیماری‌اش، مریمِ پیامبر از عارضهٔ پوستی‌اش، نعمان از عارضهٔ پوستی‌اش، آب‌های ماره به دست استادمان موسی و آب‌های اریحا به دست الیشع شفا یافتند. همان‌گونه که نفرین بلعام شریر را از نفرین به برکت بدل کردی، همهٔ خواب‌هایم دربارهٔ من و همهٔ اسرائیل را به خیر بدل کن. نگاهم دار، لطفم کن و مرا بپذیر. آمین.
منابع برای مطالعه: براخوت ۵۵؛ شولحان عاروخ، اورح حییم ۲۲۰. مطابق متن جامعه و راهنمایی ربی عمل می‌شود.